Via Crucis, Ferenc Liszt (1811-1886)

Kruisweg Het moet velen verbaasd hebben toen Ferenc (Franz) Liszt (1811-1886), die in heel Europa bekend was als ongevenaard pianovirtuoos en flamboyante persoonlijkheid, in 1861 het roer radicaal omgooide. Hij trok zich terug uit het openbare leven, ging theologie studeren en wilde tot priester gewijd worden. Naar verluid stonden de kerkelijke autoriteiten hem dat vanwege zijn vroegere, mondaine levenswandel echter niet toe.

Deze verinnerlijking zien we ook terug in zijn stijl van componeren. De composities van de late Liszt zijn extreem sober en zowel in hun vorm als in hun samenklank opvallend eigenzinnig en modern. Dat geldt ook voor zijn Via Crucis (Die 14 Stationen des Kreuzwegs). Liszt begon met de compositie van dit werk toen hij in het najaar van 1878 in Rome verbleef en hij voltooide het in 1879 in Budapest. Oorspronkelijk is het werk bedoeld voor orgel (harmonium), baritonsolo en koor. Later maakte Liszt ook een versie waarin hij het orgel door de piano verving. Ook volgden versies voor piano- en orgelsolo.

Liszt had het plan zijn Via Crucis in het Colosseum uit te voeren, met het harmonium als begeleidend instrument, maar daar is het niet van gekomen. De wereldpremire vond pas plaats in 1929 (sic). De verklaring daarvoor is dat zijn generatiegenoten vreemd tegen het werk aankeken en niet wisten wat ze ermee aan moesten. De tijd heeft hen ongelijk gegeven.

Het Monteverdi Kamerkoor Utrecht voert de Via Crucis van Liszt uit in de versie, zoals de componist die oorspronkelijk voor ogen had, namelijk met harmonium. Jan Raas bespeelt een Frans drukwindharmonium, gebouwd door Victor Mustel in jaar (1878) waarin de Via Crucis ontstond.

Het gehele programma is zo samengesteld dat de verschillende composities (o.a. een motet van Lajos Brdos en een sololied van Liszt), evenals de Via Crucis zelf, n sterk samenhangend geheel vormen.

Een sobere enscenering, genspireerd door de wijze waarop in 2009 het lustrumproject Remember me door regisseur Jos Groenier werd vormgegeven, zal de symboliek en de dramatiek van het lijdensverhaal ondersteunen.

Het Monteverdi Kamerkoor Utrecht zal in dit project onder leiding staan van zijn vaste dirigent Wilko Brouwers. Ook verleent de jonge Nederlandse bariton Michal Wilmering zijn medewerking.

Programma


Via Crucis

Improvisaties (harmonium)

LAJOS BRDOS (1899-1986):
Jeremis prfta
Knyrgse (koor)

Improvisaties (harmonium)

FERENC LISZT (1811-1886):
Gebet (bariton en orgel)

Improvisaties (harmonium)

FERENC LISZT:
Via Crucis
(koor, bariton en harmonium)

 

Concerten

zo 18 maart 2012
15:00 u
Bathmen Dorpskerk
zo 25 maart 2012
15:00 u
Zuid-Scharwoude Koogerkerk
vr 30 maart 2012
20:15 u
Utrecht Pieterskerk

Reserveringen

- Bathmen: kaartverkoop aan de deur
- Zuid-Scharwoude: Klik hier om te reserveren
- Utrecht: Klik hier om te reserveren

Medewerkenden

Jan Raas harmonium
Michal Wilmering bariton


MKU © 2008